animal avian bird bright

Separatisten, zelfbeschikking en Schotse onafhankelijkheid

Rafiek Madani voor ENAB

Foto Wikipedia: Public Domain

Schotland stemt op 18 september over onafhankelijkheid, na eeuwenlang verenigd te zijn geweest met Engeland. Het referendum over devolutie wordt op een grondwettelijke en vreedzame manier gehouden. Londen stemde in met het referendum in het besef dat afscheiding beter is dan Schotland te dwingen in de unie te blijven tegen de wil van een meerderheid. Een vereniging is alleen sterk als lidmaatschap vrijwillig is.

De reactie van Londen is dan ook redelijker dan de reactie van Madrid op de eisen van Catalonië. Madrid beweert dat een referendum over onafhankelijkheid onder de Catalanen ongrondwettelijk en illegaal zou zijn.

Het lijkt erop dat het Schotse referendum een nek-aan-nekrace wordt, maar de feitelijke stemming verschilt vaak van de meningen die voor een opiniepeiling worden gegeven. Onafhankelijkheid is ook een weg naar het onbekende.

Europa maakt zich zorgen over de mogelijke uitkomst. Een succesvolle stem voor onafhankelijkheid lijkt gevaarlijk en onwenselijk omdat het een precedent zou kunnen vormen. Maar wat zijn de gevolgen voor Schotland, Engeland en de EU?

Als we de nationale gevoelens in Schotland ten aanzien van onafhankelijkheid buiten beschouwing laten, kunnen we naar het volgende kijken:

Schotland heeft geprofiteerd van de overdrachtsbetalingen van het VK. Een onafhankelijk Schotland zal waarschijnlijk een begrotingstekort van meer dan zes procent hebben. De hoop op monopolisering van de inkomsten uit olie en gas uit de Noordzee zal dit niet compenseren. Indien Schotland, zoals waarschijnlijk lijkt, de verantwoordelijkheid op zich moet nemen voor zijn aandeel in de soevereine schuld van het VK, zou deze meer dan 80% van het Schotse BBP bedragen.

Schotland is, als deel van het Verenigd Koninkrijk, lid van de EU. Zal een onafhankelijk Schotland lid blijven? Spanje zou zijn veto uitspreken. Maar kunnen de EU en haar grondwet, die het beginsel van zelfbeschikking en subsidiariteit hoog in het vaandel draagt, een regio die al lid is en onafhankelijk wordt, het lidmaatschap ontzeggen? Ik denk dat er veel ophef zal zijn, enkele veto’s, maar dat de EU een compromis zal vinden over het lidmaatschap. De EU zit niet te wachten op nog een hoofdpijndossier.

De kwestie van de munteenheid van Schotland blijft open: Zal onafhankelijk Schotland doorgaan met het Britse pond?

Pound Stereling UK

Dit leidt tot wat er overblijft van het Verenigd Koninkrijk. Het zou worden bevrijd van overdrachtsbetalingen, maar Engeland, Wales en Noord-Ierland zouden in Europees verband zwakker staan. Geostrategisch gezien zou wat overblijft van de unie enkele van zijn belangrijke marinebases in Schotland verliezen. Het pond zou op middellange termijn sterker kunnen worden en de veranderingen zouden ook helpen om de Conservatieve partij aan de macht te houden.

Dus wat betekent het voor Europa? De afscheiding van Schotland zal de eurosceptici in Engeland waarschijnlijk versterken. Een EU zonder Engeland zou in vele opzichten zwakker zijn, en Duitsland zou zijn bondgenoot verliezen in zijn pogingen om de EU-lidstaten op het pad te houden van niet te veel geld uitgeven. Het evenwicht tussen Noord en Zuid zou worden verzwakt.

Rampzalig? I don’t think so

Flag, Europe, Eu, European, Blow, Blue
Foto Pixabay: Europese Vlag

Op lange termijn zou het positief kunnen zijn voor Europa. Het zou het sclerotische nationale staatsbeleid kunnen doorbreken. De regeringen van alle lidstaten zullen beter moeten opletten en het subsidiariteitsbeginsel beter moeten naleven, de noodzaak moeten inzien van een sterke delegatie van wetgevende en administratieve bevoegdheden aan de lokale overheden, hun dienstverlening moeten verbeteren en dichter bij hun bevolking moeten staan om afscheiding te voorkomen.

Dit zou kunnen leiden tot een gezondere concurrentie, waardoor de nationale en lokale overheden gedwongen worden om de duurzame tevredenheid van de burgers en de productiviteit op deze gebieden te verhogen. Deze duurzame tevredenheid van de burgers kan niet worden bereikt door op korte termijn welvaartscheppende steekpenningen te geven om de volgende verkiezingen te winnen.

Europa zal falen met harmonisatie en alleen slagen op basis van het subsidiariteitsbeginsel door de economische, culturele en traditionele verschillen en bijzonderheden van zijn regio’s te erkennen. Een gemeenschappelijke markt zorgt voor open grenzen tussen haar leden, maar moet ook ruimte laten voor verschillen en concurrentie op weg naar economische, sociale en culturele uitmuntendheid.